Çocuklarda Ateş Ne Zaman Tehlikelidir?
Ateş, vücudun enfeksiyonla savaşma mekanizmasının bir parçasıdır. Her yüksek ateş hemen düşürülmek zorunda değildir. Genel kural:
- 3 ay altı bebekler: 38°C ve üzeri ateşte acilen doktora gidin
- 3–6 ay: 38.5°C ve üzeri ateşte doktora başvurun
- 6 ay–2 yaş: 39°C ve üzeri ateş veya çocuğun genel durumu bozuksa doktor
- 2 yaş üstü: 39.5°C ve üzeri veya 3 günden fazla süren ateşte doktor
Çocuk aktifse, içiyorsa ve genel durumu iyiyse, ateşin düşürülüp düşürülmeyeceği tartışmalıdır. Ateş düşürücü ağırlıklı olarak çocuğun rahatlaması için kullanılır.
Parasetamol (Parol, Calpol Şurup)
Doz Hesaplama
10–15 mg/kg/doz şeklinde hesaplanır.
- 10 kg çocuk: 100–150 mg/doz
- 15 kg çocuk: 150–225 mg/doz
- 20 kg çocuk: 200–300 mg/doz
Kullanım sıklığı: En az 4 saat, tercihen 6 saat arayla. Günlük maksimum 4 doz.
Şurup konsantrasyonu: Farklı ürünlerin konsantrasyonları farklıdır (örn. 120 mg/5 ml veya 250 mg/5 ml). Her ürün için ambalaj üzerindeki tabloya bakın veya eczacınıza sorun.
İbuprofen (Nurofen Çocuk, Çocuklar İçin İbufen)
Doz Hesaplama
5–10 mg/kg/doz şeklinde hesaplanır.
- 10 kg çocuk: 50–100 mg/doz
- 15 kg çocuk: 75–150 mg/doz
- 20 kg çocuk: 100–200 mg/doz
Kullanım sıklığı: En az 6 saat arayla. Günlük maksimum 3 doz.
Kullanılmamalı: 6 ay altı bebekler, dehidrate (su kaybetmiş) çocuklar, böbrek sorunu olanlar.
Parasetamol mi, İbuprofen mi?
Her ikisi de ateş düşürmede etkilidir. Genel tercih önerileri:
- Parasetamol: Her yaşta (doğumdan itibaren), mide hassasiyeti olanlarda, dehidrasyonda daha güvenli
- İbuprofen: 6 ay sonrası; özellikle iltihaplı süreçlerde (kulak iltihabı vb.) daha etkili; ateş düşürme süresi daha uzun
- Dönüşümlü kullanım: Bazı durumlarda doktor önerisiyle dönüşümlü kullanılabilir. Kendi kararınızla uygulamayın.
Dikkat Edilmesi Gereken Hatalar
- Yaşa göre değil, kiloya göre doz hesaplama yapılmalıdır
- Ölçüm için ambalajdaki enjektör veya ölçek kullanılmalı; yemek kaşığı ile ölçülmemeli
- Parasetamol içeren başka ürün (grip şurubu, kombine preparatlar) aynı anda kullanılmamalı
- Yetişkin formlar çocuklarda kullanılmamalı
- Aspirin çocuklarda kesinlikle kullanılmamalı (Reye sendromu riski)
- İlaç verildikten sonra ateş düşmese bile, belirtilen süreden önce tekrar doz verilmemeli
Ne Zaman Acil Servise Gitmelisiniz?
- 3 aydan küçük bebekte herhangi bir ateş
- Ateş düşürücüye rağmen 2 saat içinde ateş düşmüyorsa
- Çocuk sürekli ağlıyorsa veya ağlamıyorsa (tepkisizse)
- Yüksek ateşle birlikte boyun sertliği varsa
- Döküntü, nefes güçlüğü veya bilinç değişikliği varsa
- Ateş 5 günden fazla sürüyorsa
- Çocuk sıvı almıyorsa veya idrar yapmıyorsa